नम्तू रि ओन्ये कुकुलिङ

                            ✍️बीजी मगर

आजेल जामा अखरेलीउ बेलाक कुकुलिङ बाजा अकिरिकिन् रि छोद अनिरिज्याउ हैलिर । सनो कुकुलिङ अकिकिन् नम पाल वाये हैलिन्ये र्हो सेर्जा सनो जुच्चा-र पाङर: । आउय तोबो असुलुक पाल ले ।
ध्वोङ्-ध्वोङ्कू जुग-ल कुकुलिङ बाजा मिँ लिउ । आउ बनै पातकी युङ धासिउ लिउ । अबाबु सनो अवाम्मै-र पाल अभाइबैनी-र आलिलिजाजा बालख यालिजेक ज सिकेर: । अभाइबैनी-र याज्याउ ज माजैदुन्येका सनो याज्याउ ज मासमारिदुन्येका लिउर । हैजैद अभाइबैनीरलाय् ओल्ज रङ्न्ये, ङान्ये सनोे समारिन्ये अथाप्ला ताके । जामासमन् कुकुलिङए अभाइबैनीरलाय् चाउसज यार्ङाकिउ, यार्रङ्किउ सनो यार्समारिकिउ । जिम्ला अर्मनी येँनकाई रैदे पारपार येँन-र पाल चाउसज धुकियिउ । जिन्नी-जिन्नी अभाइबैनी-र याझिजोए अच्याज भर सिके । हुकिन के कुकुलिङ नाङ्खारयाल दुलिनान्ये, नाङ्खारयाल ज बर्तैरिन्ये जैकिउ । नाङ्खारयाल जोक ज्याउ दैयू होक ज ज्यारिद अभाइबैनीरलाय् करेस ज यार्जैरिकिउ । ज्याउ जैदेन्ये ता कताङ लिज्ये कताङ यानिउ बेलाक पाल यानिउ उस्तु-र पाल मायान्ये ताके ।
इतानाउ पातकी समन् ताके कि अभाइबैनीरलाय् अभाइबैनी-र बिराँउ याधोक पाल बदबद यार्सुहारिरिकिउ । ज्याउ यानिक पाल मार्यान्ये ताके । अझ झन् रि यानिक के झिसिद ची यार्युयू । हकिन अभाइबैनी-र याकरे, यारिछोए ज कुकुलिङलाय् तजुनी-ल बाजा तान, नम्तू रियाज ओन्ये, नाम्लू रि खर्कज ओन्ये तातान हलिदे बनै सत-सराप जादेदे नाम्ला रिरुपयाल झी झी वाइरिदेद सिर: ।
अभाइबैनी-र यासत-सरापए कुकुलिङ कुकुलिङ बाजा ताये । नाम्लू रिरुप-र भइ, कुवा, दह, छहरा, धारा पार-पार रिरुप-र झी याज ग्याम रङ्न्ये ताये । अरि छोउए निखलै वाक्क तारिये ।हकिन नमए अयुङ नाद वादुयू । नो नम अवाक नम्तू रि ओँद अरिछो सैयू । नम्तू रि याज ओन्ये ताये । नकिन ज रि अछोउक सनो नम अमावाक रि निद किरिन्ये ताये ।
आजेल पाल धर्मी युङ मिँराए रि छोउ मिँलाय् रि यान्ये ताकिन धर्म ताये हैलिर । अइजैद ज सिउ मिँराय यामिननी यमयाक यामत बारिन्ये मिँराए गओँरक हैलिदे बासिन्ये बासस रि धारा, दह कुवा-र जैर: । घाम अचाक: सितल सैन्ये बरपीपल वाद नासिन्ये नाई जैर: । रि छोज्येउ मिँलाय् रि अनिक मायान्ये ताकिन् तजुनिल कुकुलिङ तान्ये बिस्वास पाल दासिये । "तजुनील कुकुलिङ नताये पातकी" हैलिन्ये घालदुबाल सनो आहाती पाल चलिदे हुउ ले । होसज क्वाल्पीलाय् सैकिन ग्योव ग्योव भुकी सनो खागरदा बाक रि मादैसिये हैलिर: । नो बिस्वासए पाल क्वाल्पीकिन रैद उरु आलिलिजाजाउ रुइजाआम्जारलाय् सैन्ये माताये ।
आउ ध्वोङकिन चलिद हुज्येउ धार्मिक परम्परा ची । आउ चेतए ज मिँ पाल बाँचिन्ये, उरु प्रानीरलाय् पाल बचैन्ये, आलाकाचा उरुरलाय् मालिउ कस्त मायान्ये धर्मी युङसका चलै चलिद हुके । आउ प्रकृति धर्मावलम्बी-र तोभो धार्मिक बिस्वालू ग्योव याप्रमान पाल ची ।

पौराणिक मगर खाम सुलुक : हाइसिउ सात कलास् मगर खाम पाङ किताप सानोठिमी भक्ततपुुर